Ascensión ao Monte Castelo (Pantón): vistas do canón do Sil

Introdución á ascensión ao Monte Castelo

No corazón da Ribeira Sacra, o Monte Castelo ergue-se como un miradoiro natural privilexiado sobre o canón do Sil. Esta ruta de sendeirismo, curta pero con certa pendente, regala ao visitante unha das panorámicas máis impresionantes de Galicia: o meandro do Sil rodeado de viñedos e bosques de ribeira. A ascensión, apta para a maioria de sendeiristas, combina natureza, historia e paisaxe nun percorrido que non deixa indiferente.

O punto de partida sitúase na parroquia de San Fiz de Cangas, no concello de Pantón. Desde alí, un camiño ben sinalizado conduce ata o cumio, onde os restos dun antigo castro e unha ermida completan o valor patrimonial do lugar. A ruta é ideal para unha mañá ou tarde de outono ou primavera, cando as cores do canón do Sil son máis intensas e a luz baña as ladeiras de laranxa e verde.

Descrición da ruta

A ascensión ao Monte Castelo (tamén coñecido como Coto do Castelo) é un percorrido circular duns 3,5 quilómetros que comeza nun pequeno aparcadoiro preto da igrexa de San Fiz. O camiño ascende por unha pista forestal entre castiñeiros e carballos, gañando altitude rapidamente. Aos poucos minutos, as vistas do canón do Sil comezan a entreverse entre as copas das árbores. Tras algo menos dunha hora de camiñata (segundo o ritmo), acádase o cumio, onde o horizonte se abre por completo.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

No cume atópanse os restos dun poboado castrexo (de aí o nome de Monte Castelo) e unha pequeña ermida dedicada á Virxe dos Remedios. O lugar é perfecto para facer unha parada, gozar do silencio e fotografar o meandro do Sil, que se curva a máis de 200 metros de desnivel. O descenso faise por unha vereda distinta que bordea a ladeira sur e reconduce ao punto de inicio. É importante levar calzado adecuado e auga, xa que non hai fontes no camiño.

Distancia, dificultade e duración

• Distancia: 3,5 quilómetros (circular).
• Dificultade: Baixa-moderada. A ruta é curta pero ten un desnivel acumulado de aproximadamente 150 metros, con algún tramo de pendente pronunciada. É apta para persoas con certo hábito de camiñar; con nenos pequenos pode ser un reto en días mollados.
• Duración estimada: 1 hora e 15 minutos a 1 hora e 45 minutos, dependendo das paradas.

A ruta non presenta pasos expostos nin requirimentos técnicos. En días de choiva, o terreo pode volverse esvaradío, especialmente no descenso. Recoméndase levar bastóns para maior seguridade.

Puntos de interese

• Miradoiro do Monte Castelo: O mellor punto para contemplar o meandro do Sil, cunha vista de 360 graos que abarca os viñedos en socalcos (as famosas «bancadas») e as ladeiras boscosas. Ao fondo, a Serra do Courel.
• Restos arqueolóxicos do Castro: Un antigo poboado castrexo datado entre os séculos II e I a.C. Consérvanse parte das murallas e estruturas circulares.
• Ermida da Virxe dos Remedios: Pequena capela de pedra, restaurada, onde os veciños acoden en romaría. O seu contorno ten unha enerxía especial.
• Os viñedos da Ribeira Sacra: Ao longo da ruta, especialmente nas ladeiras que baixan cara ao Sil, pódense ver as viñas que producen os famosos viños das denominacións de orixe Ribeira Sacra. Dependendo da época, veranse as vides en diferentes estados.
• A paisaxe do canón do Sil: En si mesmo, o canón é o protagonista. Formado por un profundo encaixe do río Sil sobre lousas e granitos, crea un dos meandros máis fotoxénicos de Galicia.

Onde comer nos arredores

Despois da camiñata, un bo xantar en Pantón ou nas inmediacións é merecido. Na localidade de Pantón (capital municipal) hai varios restaurantes de cociña galega tradicional. Unha opción recomendada é O Recuncho de Pantón, con pratos de caza e grellada, e unha ampla selección de viños da zona. Tamén en Mesón O Campo (na parroquia de San Miguel de Ferreiros) ofrecen pulpo á feira, lacón con grelos e sobremesas caseiras.

Para algo máis lixeiro, pódese levar unha cesta de picnic e gozalo no propio miradoiro do Monte Castelo, sempre respectando o medio ambiente. Nas adegas da zona (como Adegas Moure ou Adegas Cachín) é posible facer unha cata de viños e mercar queixos e embutidos locais.

Aloxamento

O concello de Pantón dispón de varias casas rurais e apartamentos turísticos. Casa Rural O Candil (na parroquia de San Fiz) está a escasos metros do inicio da ruta, con capacidade para 4 persoas e ambiente acolledor. Outra opción é O Muíño do Sil, un antigo muíño restaurado con vistas ao canón, a uns 5 km de distancia.

Se se busca unha experiencia con encanto, a Pousada de Pantón (antigo pazo) ofrece habitacións amplas e unha excelente gastronomía. Para orzamentos máis axustados, hai pensións en Monforte de Lemos, a 15 minutos en coche, con maior oferta de aloxamento.

Mellor época para realizar a ruta

As estacións máis recomendadas son a primavera (abril-xuño) e o outono (setembro-novembro). Na primavera, as ladeiras están verdes e floridas, e a temperatura é suave. No outono, a paisaxe vístese de cores ocres e avermelladas, e a luz do sol baixo é especialmente fotoxénica.

No verán, as temperaturas poden ser altas (ata 35 °C ás veces) e a sombra é escasa nos tramos finais; recoméndase facer a ascensión á primeira hora da mañá ou ao atardecer. O inverno, aínda que pintoresco, adoita traer néboa e humidade que reducen a visibilidade, ademais de barro no camiño.

Para evitar aglomeracións, é mellor evitar a ponte do Apóstolo (25 de xullo) e as festas locais de Pantón (agosto). Os meses de maio e outubro ofrecen as mellores condicións.

Como chegar

O punto de inicio da ruta está na Igrexa de San Fiz de Cangas (lugar de San Fiz, Pantón, Lugo). Chegar:

• En coche: Desde Monforte de Lemos (a uns 15 km), tomar a estrada LU-546 en dirección a Pantón. Pasar a capital municipal e continuar ata o desvío que indica «San Fiz de Cangas». O aparcadoiro é pequeno pero suficiente. Coordenadas: 42.5278, -7.6283.
• En transporte público: Hai autobuses desde Monforte de Lemos a Pantón (liña Monbus). Unha vez en Pantón, pódese tomar un taxi ata San Fiz (uns 5 km). Consultar horarios na web de Monbus.
• En bicicleta: A ruta é ciclable con certa dificultade debido ás pendentes. Hai un carril bici habilitado nas inmediacións do Sil.

Se se chega desde Santiago de Compostela, o traxecto en coche é de aproximadamente 1 hora e 30 minutos pola N-540 e LU-546. Desde Ourense, 45 minutos pola N-120 e OU-536.

Consellos prácticos

• Levar calzado de sendeirismo con sola adherente.
• Protexerse do sol con gorra e protector solar, especialmente en verán.
• Auga suficiente (non hai fontes no percorrido).
• Non deixar residuos; levar unha bolsa para o lixo.
• Respectar a sinalización e non saír do camiño para protexer a flora e os restos arqueolóxicos.
• Se se viaxa con cans, levalos atados para non molestar a fauna silvestre.

Conclusión

A ascensión ao Monte Castelo é unha experiencia que combina sendeirismo suave con unha das vistas máis emblemáticas da Ribeira Sacra. É perfecta para quen dispoña de poucas horas pero queira conectar coa natureza e coa historia deste territorio. Sen dúbida, unha ruta que quedará gravada na memoria de quen a percorre, xa sexa no esplendor do outono ou na explosión verde da primavera. Non esquezas traer a cámara e, sobre todo, a curiosidade por descubrir os segredos que garda o canón do Sil.